Letzte Sendungen aus dem CBA nachhören (Kultur) (Polnisch)
10.05.2026-Radio Polonia
Niedziela-ktora przytula i kocha-dzien Matki w Austrii-audycja Janusza Usewicz
Polskie Radio w Gornej Austrii-10.05.2026
Bitwa o Monte Cassino
W 1944 roku było już jasne, że klęska Niemców w wojnie z aliantami jest już blisko. Hitlerowcy cofali się na wszystkich frontach, a ukaranie ich za rozliczne zbrodnie zdawało się być już na wyciągniecie ręki. Naziści nie zamierzali się jednak poddać bez walki. Ta było i we Włoszech, gdzie nieopodal klasztoru Monte Cassino znalazła się ich główna linia obrony na południowym froncie europejskiego teatru wojennego II wojny światowej.
27.04.2025 – ZPwGA
Audycja Jacka Jablonskiego i jego goscie
ZPwGA-3.05.2026
Jacek Portala i Krzysiek Sieranski-Konstytucja 3 maja
Polskie Radio w Gornej Austrii – 03.05.2026
W tym roku będziemy obchodzić 81 rocznicę wyzwolenia obozów Mauthausen-Gusen, w dzisiejszej audycji przybliżymy Państwu historię tych wydarzeń.
19.04.2026-Radio Polonia
Niedziela na dwoch kolkach-audycja janusza usewicz
Polskie Radio w Gornej Austrii – 26.04.2026
Część II. Ostatnia niedziela kwietnia w naszym radiowym kalendarzu to spotkanie z wyjątkowymi ludźmi, którzy tworzą sportową historię Polonii w Austrii. W najnowszej audycji Katarzyna Masłowska i Bożena Szelest zabiorą Państwa na VII Galę Sportu Polonijnego w Austrii, która odbyła się 11 kwietnia w Grosses Schutzhaus Rosental w Wiedniu. To wydarzenie organizowane przez Polskie Radio w Górnej Austrii, które co roku łączy sportowców, działaczy i wszystkich tych, dla których aktywność fizyczna to coś więcej niż rywalizacja.
Usłyszycie rozmowy z laureatami, inspirujące historie oraz głosy gości specjalnych:
- Martin Pijanowsky – Lekkoatletyka
- Beata Walaszek – Alpinistwo
- Witold Sikorski – Trener 2025 Roku
- Wojciech Ziemniak – Senator
- Grzegorz Dębowski – Rosental
Szczególne podziękowania kierujemy do Anny Gaborek i Mai Haller za przygotowanie i przeprowadzenie wywiadów, które są częścią tej audycji. Zapraszamy do odsłuchania – wróćcie razem z nami do tych wyjątkowych chwil!
Polskie Radio w Gornej Austrii – 19.04.2026
Część I. VII Gala Sportu Polonijnego w Austrii to sport, pasja i polska duma w Wiedniu.
W sobotę 11 kwietnia 2026 roku w Großes Schutzhaus Rosental w Wiedniu odbyła się VII Gala Sportu Polonijnego w Austrii. Wydarzenie, zorganizowane przez Polskie Radio w Górnej Austrii, ponownie stało się pięknym świętem polskiej społeczności w Austrii – pełnym dumy, wzruszeń i energii.
Podczas Gali wręczyliśmy statuetki wyróżnionym sportowcom Polonii za osiągnięcia w sezonie 2025. W krótkich wywiadach, które przeprowadziłyśmy na miejscu, nasi laureaci opowiedzieli o swojej drodze, motywacji i tym co znaczy dla nich polskość w sporcie.
Konsul Agnieszka Krawczyk – bliska Polonii
Na Gali zaszczyciła swoją obecnością pani konsul Agnieszka Krawczyk – radca i wicekonsul w Wydziale Konsularnym Ambasady RP w Wiedniu. Pani konsul od lat aktywnie wspiera polonijne inicjatywy: od obchodów historycznych, przez Dzień Dwujęzyczności, po wydarzenia promujące polskie kobiety w Austrii. Zawsze obecna tam, gdzie Polonia świętuje lub pamięta.
Monika Nowak – biegaczka z nieustanną energią.
To jedna z najbardziej konsekwentnych i utalentowanych biegaczek polonijnych. Specjalizuje się w biegach średnich i dłuższych dystansach. W 2025 roku zdobyła tytuł „Polonijnego Sportowca Roku” w kategorii lekkoatletyka, a w II Biegu o Puchar Ambasadora RP w Austrii triumfowała w swojej kategorii wiekowej (kategoria VI – 800 m kobiet 36–50 lat). Regularnie wygrywa lub plasuje się na podium w austriackich biegach ulicznych i masowych.
Julia Dawidowicz – utalentowana gimnastyczka sportowa.
Reprezentuje klub TSV Jedlesee z Wiednia i startuje w popularnej w Austrii dyscyplinie Turn10 (gimnastyka sportowa + akrobatyka + elementy fitnessu). W 2023 roku wraz z drużyną zajęła 7. miejsce na Austriackich Mistrzostwach Turn10 w kategorii dziewcząt ok. 12 lat (Basisstufe). Jest przykładem młodej, wszechstronnej sportsmenki, która łączy ciężkie treningi z nauką i polskimi korzeniami.
Wiktoria Olszańska – karateczka z charakterem
Trenuje w renomowanym wiedeńskim klubie Shiai Karate-Do Wien. Jest członkiem Kadry Narodowej Austrii U18 w kumite. Startuje głównie w kategorii -53 kg / -59 kg juniorek. W sezonie 2025/2026 zdobyła m.in. złoty medal na Styrian Open, triumfowała w kategorii na Österreichische Meisterschaften 2025 oraz punktowała w międzynarodowych turniejach, takich jak Grand Prix Slovakia czy Austrian Champions Cup.
Całej Gali towarzyszył doskonale znany i lubiany zespół Rytmus z Wiednia. Ich energetyczna muzyka – mieszanka polskich przebojów, rocka i tanecznych rytmów – rozgrzała parkiet już od pierwszych taktów. Dzięki nim wieczór zamienił się w prawdziwy bal pełen śmiechu, tańca i wspólnego śpiewania do późnych godzin.
VII Gala Sportu Polonijnego pokazała raz jeszcze, jak silna, aktywna i zżyta jest polska społeczność w Austrii. Dziękujemy wszystkim sportowcom, ich rodzinom, sponsorom i gościom. Do zobaczenia za rok na VIII edycji!
Red,foto :
Sylwia Szpak, Nikita Zychowska
Polskie Radio w Górnej Austrii
Wiedeń, kwiecień 2026
12.04.2026-Radio Polonia
Biala Niedziela o smaku czekoladowym
Polskie Radio w Gornej Austrii – 12.04.2026
Tematem dzisiejszej audycji jest maraton oraz „ Międzynarodowy Dzień Lotnictwa i Kosmonautyki” . Przedstawimy w niej:
- informacje i ciekawostki o maratonie
- biegi w Polsce
- 10 najpopularniejszych maratonów w Polsce
- „ Dzień Lotnictwa i Kosmonautyki”
- polskiego inżyniera i astronautę Sławosza Uznańskiego – Wiśniewskiego
- serwis informacyjny
- zapraszamy do słuchania!
5.04.2026-Radio Polonia
Swiateczna audycja Krzysztofa Sieranskiego i Janusza Usewicz
Polskie Radio w Gornej Austrii – 05.04.2026
Tematem naszej dzisiejszej audycji jest zachowanie zdrowego balansu między nowoczesnością i technologią a zdrową kondycją psychiczną.
Polskie Radio w Gornej Austrii – 29.03.2026
Neurobiologia rasizmu i ksenofobii
Badania nad mózgowym podłożem takich postaw jako ksenofobiczna czy rasistowska wskazują, że wynikać one mogą z nadaktywności struktur mózgu zaangażowanych w powstawanie lęku i agresji oraz zmniejszenia aktywności struktur, które sprawują kontrolę nad emocjami i zachowaniem. Na podstawie tych badań możliwe jest stworzenie modelu funkcjonowania mózgu ksenofoba i rasisty.
ZPwGA-29.03.2026
Audycja Jacka i Krzyska,historia zwiazku Polakow w Gornej Austrii i zapowiedz obchodow 80 rocznicy istnienia zwiazku.
Polskie Radio w Gornej Austrii – 22.03.2026
W dzisiejszej audycji mamy przyjemność gościć Stowarzyszenie: Wigilijne Dziewczyny i Chłopcy: Sylwie Sarnowską, Marię Serwatkę i Jacka Rozmiarka. To grupa działająca charytatywnie w Austrii – zdobyła II miejsce w kategorii Działalność społeczna oraz otrzymała *Nagrodę Specjalną Kapituły na GALI „POLAK ROKU WE WŁOSZECH I NA ŚWIECIE”.
Poza tym gościem honorowym była Prezes Związku Polaków w Kalabrii oraz Prezes Uni Stowarzyszenia Polsko-Włoskiego Katarzynę Gralińską.
22.03.2026-Radio Polonia
Wiosenna niedziela napelniona woda-audycja Janusza Usewicz
15.03.2026-Radio Polonia
Niedziela-na slodko „wypieczona“-audycja Janusza Usewicz z goscinnym wystapieniem Krzyska Sieranskiego.
Polskie Radio w Gornej Austrii – 08.03.2026
W dzisiejszej audycji z pt‘. „Kobiety górą“ mamy przyjemność rozmawiać z dwiema wspaniałymi kobietami.
Z okazji Dnia Kobiet opowiemy też kilka ciekawostek dotyczących tego święta.
Pierwszym gościem jest przesympatyczna Halina Ostas.
Jest ona doświadczoną dziennikarką i redaktorką Polskiego Radia dla Zagranicy (PRdZ, sekcja Redakcja Polska), związana z Polskim Radiem S.A. w Warszawie. Pracuje tam od wielu lat, często jako prowadząca wywiady, magazyny i audycje dokumentalne skierowane do Polonii i Polaków za granicą. Czasem pojawia się pod nazwiskiem Halina Ostas-Goławska (w starszych publikacjach). Jest absolwentką Uniwersytetu Warszawskiego i mieszka w Warszawie.
Jest długoletnią redaktorką w PRdZ, specjalizuje się w tematach polonijnych, wsparciu Polaków na Wschodzie i mediach diaspora. Od początku istnienia Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” (1992) współpracuje z nią przy wspólnych akcjach (m.in. szkolenia dla dziennikarzy polonijnych z krajów byłego ZSRR i bloku komunistycznego, zbiórki książek dla Rodaków na Wschodzie, wsparcie mediów polonijnych). Od kilku lat pełni rolę opiekunki uczestników warsztatów dziennikarskich organizowanych dzięki fundacji.
Właśnie pod jej opieką w czasie stażów dziennikarzy polonijnych zorganizowanym przez MSZ w Warszawie, szkoliła swój warsztat dziennikarski redaktorka PRwGA Sylwia Szpak.
W grudniu 2022 roku podczas gali z okazji 30-lecia Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” w Belwederze (z udziałem pary prezydenckiej) otrzymała statuetkę za „wspieranie Polaków i polskich mediów na Wschodzie”. Prezydent Andrzej Duda wręczył odznaczenie osobiście. Halina Ostas podkreśliła wtedy wieloletnią współpracę PRdZ z fundacją i mówiła o pomocy dla Ukrainy oraz Polaków w innych krajach Wschodu („Pomoc dotarła do wszystkich potrzebujących, niezależnie od pochodzenia”).
Wcześniej zdobyła nagrody za pracę reporterską:
II nagroda w konkursie Senatu RP (2015) za cykl audycji radiowych (wspólnie z Marią Wieczorkiewicz).
III nagroda za reportaż „Gotowi do zmiany” (również z Wieczorkiewicz).
Prowadzi audycje takie jak „Widziane z Polski”, wywiady z Polonią (np. z Martyną Górniak-Pełech o rodzinach wielojęzycznych), dokumenty historyczne (np. o 90-leciu PRdZ) i magazyny. Jest aktywna w akcjach charytatywnych, np. zbiórce ponad tysiąca książek dla Polaków ze Wschodu.
Halina Ostas to postać przede wszystkim medialna i instytucjonalna – jej działalność skupia się na budowaniu mostów między Polską a Polonią, zwłaszcza na Wschodzie i w Europie. Jeśli pojawią się nowe materiały, warto śledzić tag na polskieradio
Tag autorski na PolskieRadio.pl: https://www.polskieradio.pl/halina-ostas/tag174238 (wszystkie materiały z jej udziałem).
Przeprowadziła również wywiad z redaktorką Sylwią Szpak z naszego radia.
Link
https://www.polskieradio.pl/399/7978/artykul/3556943,media-polonijne-odgrywaja-bardzo-wazna-role-spotkanie-z-sylwia-szpak-z-polskiego-radia-w-gornej-austrii
https://www.polskieradio.pl/399/7978/artykul/3610972,swiatowe-forum-mediow-polonijnych-sylwia-szpak-o-swojej-pracy
Drugą wspaniałą rozmówczynią jest młoda 19 letnia aktorka Antonina Wrzesińska.
Pochodzi z Warszawy, bardzo aktywna w środowisku teatralnym w Wiedniu.
Uczestniczy często w projektach teatralnych jako asystentka reżysera
Regieassistenz / Assistant Director oraz Abendspielleitung / Evening Stage Manager (wieczorna kierowniczka sceny – odpowiada za przebieg spektaklu w trakcie przedstawień, koordynację techniczną, aktorów itp.).
Występowała w creditsach dwóch znanych projektów:
Antigone / Schwester von – adaptacja współczesna Sofoklesa (prawdopodobnie w wersji Rolanda Schimmelpfenniga lub podobnej, niemiecko- lub wielojęzycznej). Uczestniczyła również jako Assistant Director / Evening Stage Manager.
Teraz gra w Mödling „Im Dickicht die Stadte“ – Bertholt Brecht.
Mimo młodego wieku, jest bardzo kreatywną i pełną teatralnych pasji dziewczyną.
Życzymy powodzenia w pracy, spełnienia marzeń i szczęścia w życiu osobistym obu Paniom.
Red + Foto
Sylwia Szpak
Nikita Zychowska
ZPwGA-1.03.2026
Audycja Krzyska i Jacka
Polskie Radio w Gornej Austrii – 01.03.2026
ZPwGA-22.02.2026
Audycja Krzyska i Jacka-pierwsza niedziela wielkiego postu.
ZPwGA -15.02.2026
audycja Jacka Jablonskiego z konsulem honorowym Christianem Hofer
Polskie Radio w Gornej Austrii – 22.02.2026
Dzisiaj zaprezentujemy państwu najbardziej niezwykłe zawody wykonywane na całym świecie.
Polskie Radio w Gornej Austrii – 15.02.2026
Mechanizmy pamięci – jak mózg tworzy drogi pamieciowe.
Wbrew powszechnemu wyobrażeniu, pamięć nie jest filmem, który można cofnąć i odtworzyć. To skomplikowany proces polegający na nieustannej przebudowie sieci połączeń między neuronami. Każde nowe doświadczenie, każda zdobyta umiejętność i każda przeżyta emocja rzeźbią tę sieć na nowo. Kiedy doświadczamy czegoś po raz pierwszy, w naszym mózgu powstają specyficzne wzorce pobudzeń. Aby to zrozumieć, wyobraźmy sobie jabłko. Nasze zmysły dostarczają informacji: wzrok o jego kulistym kształcie i czerwonym kolorze, dotyk o gładkiej skórce, a węch o charakterystycznym zapachu. Każda z tych cech aktywuje inną grupę neuronów w wyspecjalizowanych obszarach mózgu – kora wzrokowa przetwarza kształt i kolor, kora czuciowa fakturę. Te pojedyncze „wzorce pobudzeń” łączą się ze sobą za pomocą aksonów, tworząc jeden, złożony „schemat pobudzenia” – neuronalną reprezentację jabłka. Neurobiologia pamięci pokazuje, że im częściej powtarzamy daną informację lub doświadczenie, tym silniejsze i trwalsze stają się te połączenia.
Na poziomie molekularnym ten proces jest jeszcze bardziej fascynujący. Badania wykazały, że kluczową rolę odgrywają tu konkretne geny. Gdy niewielka populacja neuronów w hipokampie aktywuje się w odpowiedzi na nowe doświadczenie, dochodzi w nich do ekspresji genu Fos. Działa on jak włącznik, który uruchamia kaskadę kolejnych zdarzeń, w tym aktywację genu Scg2. Produkty tych genów, głównie neuropeptydy, „dostrajają” te wybrane komórki, czyniąc je bardziej wrażliwymi na sygnały od innych neuronów. W ten sposób mózg selekcjonuje i łączy niewielką grupę komórek w stabilną sieć, która fizycznie reprezentuje dane wspomnienia.
8.02.2026-Radio Polonia
Niedziela-osadzona w ramionach ukochanego-audycja Janusza Usewicz z zyczenia dla Jacka Jablonskiego z okazji 60!